मालेमावादको रक्षा, प्रयोग र विकास

आज कार्ल माक्र्सलाई सम्झने र बुझ्ने भनेको आफ्नो देश र कालको परिस्थितिलाई सही ढङ्गले विश्लेषण गरी कार्यदिशा र कार्यक्रम बनाउनु हो । यो कामको थालनी विप्लव नेतृत्वमा पुनर्गठित नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीले सुरु गरेको छ । यो जनताको अग्रदस्ताले एकीकृत जनक्रान्तिलाई आफ्नो कार्यदिशा बनाएको छ भने वैज्ञानिक समाजवादलाई आफ्नो कार्यक्रम बनाएको छ ।

दोस्रो कुरा, आज हामीले माक्र्सलाई पढ्नु भनेको माक्र्सवादको मालेमावादमा विकास भएको कुरालाई मालेमावादको रक्षा, प्रयोग र विकास गर्नु हो । तेस्रो कुरा, माक्र्सले साम्यवादलाई आफ्नो जीवनको लक्ष्य बनाउनु मात्र भएन, त्यसप्रति निष्ठावान् भएर पूरै लगनशीलताका साथ जीवनभरि अविचल सङ्घर्षरत रहनुभयो । यसप्रक्रियामा उहाँले साम्यवादसम्म पुग्ने द्वन्द्वात्मक तथा ऐतिहासिक भौतिकवादी दर्शन मानिसले मानिसमाथि शोषण गर्ने अतिरिक्त मूल्यको राजनीतिक अर्थशास्त्रका विरुद्ध सामूहिक श्रमद्वारा उत्पादित वस्तु र उत्पादनका साधनको सामूहिक स्वामित्व रहने उत्पादनप्रणाली साम्यवादी दलको नेतृत्व वर्गसङ्घर्ष उच्चतम् बिन्दुमा पुर्याई सर्वहारा अधिनायकत्व भएको व्यवस्थाबाट अन्ततः विश्व–साम्यवादमा पुग्ने सामाजिक व्यवस्थाजस्ता ३ सङ्घटक अङ्गको आविष्कार गर्नुभयो । यी ३ सङ्घटक अङ्गको विकास माक्र्सको कोरा कल्पना मात्र होइन, बरु उहाँको जमानासम्म मानव जातिले आर्जन गरेको जब्बर ज्ञानको जगमा उभिएको छ । त्यसकारण माक्र्सको राजनीतिक अर्थशास्त्रको ज्ञान हाम्रो टेक्ने धर्ती द्वन्द्वात्मक तथा ऐतिहासिक भौतिकवाद सूक्ष्मदर्शक र हाम्रो दूरदर्शक जोडिएको आँखा र वैज्ञानिक समाजवाद हाम्रो गन्तव्य बन्न गएको छ ।

चौथो, आजको युवा पुस्ताले यो २०४ औँ माक्र्स दिवसका अवसरमा माक्र्सलाई उहाँको अध्ययन र अनुसन्धानमा भएको गहिरो समर्पणका दृष्टिकोणबाट हेर्नुपर्छ । कार्ल माक्र्सले युरोपमा आफ्नो समयका दार्शनिक, अर्थशास्त्री, समाजशास्त्री, वैज्ञानिक सौन्दर्यशास्त्री, राजनीतिक शास्त्री इत्यादि कसैलाई पनि अध्ययन गर्न छोड्नुभएन । त्यसैले एक अमेरिकी साम्यवादी मार्टिन निकोलसले माक्र्सको चरित्रचित्रण गर्दै भनेका छन्, ‘लन्डनस्थित झुपडीभित्र रहेको पारिवारिक पक्षको एउटा मुसेदुलोबाट निस्केर फाटेको लुगा लगाएको एकजना विदेशीले बेलायती सङ्ग्रहालयसम्म आफ्नो बाटो बनाउँछन् । सुदूर न्युयोर्कबाट निस्कने एउटा पत्रिकाका लागि दैनिक आलेखहरू लेख्छन् अरू कसैले नपढेका दुर्बाेध्य निबन्धहरू पढ्छन् । सबैले बेवास्ता गरेका टनका टन सरकारी निला किताबहरूको गम्भीरतापूर्वक अध्ययन गर्दछन् । राती अबेरसम्म काम गर्दछन् । अस्पष्ट अक्षरमा टिप्पणी लेखेर पुस्तिकाहरू भर्दै जान्छन् । हेगेल, एडम स्मिथ, रिकार्डो, प्रुँधोँ कसले यो कुरा जानेको थियो र यता ध्यान दिएको थियो ।’

कार्ल माक्र्सले एकपटक आफ्ना घनिष्ट मित्र एङ्गेल्सलाई पत्र लेख्दै भन्नुभएको थियो– म नै त्यस्तो पैसा नभएको कङ्गाल मानिस हुँ जो पैसाबारे लेख्दैछु ।

माक्र्स नै एउटा दार्शनिक अर्थशास्त्री हुनुहुन्छ जसले घोर गरिबीलाई चिरेर आफ्नो अध्ययनलाई निष्कर्षमा पुर्याउन सफल हुनुभयो । माक्र्सका लागि सामाजिक र प्रकृति विज्ञानका कुनै पनि शाखा बिराना थिएनन् तर उहाँले राजनीतिक अर्थशास्त्र र दर्शनशास्त्रमा आफ्नो दख्खल हासिल गर्नु मात्र भएन बरु नयाँ आविष्कार पनि गर्नुभयो ।

पाँचौँ कुरा, माक्र्सले कुनै असल व्यक्तिको सद्गुणको, गुनगानको कुरा मात्र होइन, बरु असल गुणको अनुकरण गर्न र खराबको त्याग गर्न सिकाउनुभएको छ । त्यसकारण हामीले पनि माक्र्सको गुणगान गर्न होइन, माक्र्सको गुणलाई व्यवहारमा लागू गर्न सक्नुपर्छ ।

छैटौँ कुरा, माक्र्सले के भन्नुभएको छ भने (माक्र्सले हामी बन्दीहरूलाई के भन्नुभएको छ भने) खराब शासकहरू भएको देशमा असल मानिसहरूको बस्ने बासस्थान कारागार बन्न जान्छ । त्यसकारण हामी बन्दीहरूका लागि कारागार एउटा यातनागृह मात्र होइन, बरु तपस्या स्थल पनि हो जहाँबाट पौराणिक ग्रन्थका श्रीकृष्णहरू जन्मन्छन् र अत्याचारी कंसको बध गर्दछन् । जहाँबाट कपटी शकुनी र दुर्योधनका विरुद्ध अर्जुन नै अर्जुन तयार हुन्छन् र शोषक कौरवहरूको राज्यसत्ता अन्त्य गर्दछन् । आधुनिककालमा माक्र्स, एङ्गेल्स र स्टालिन जन्मन्छन् र जारशाहीको अन्त्य गर्दछन् ।

अन्तिम कुरा हामी माक्र्सजस्तै धैर्यवान् र निष्ठावान् हुनुपर्छ न कि पुष्पकमल दाहाल र बाबुराम भट्टराईजस्ता अधैर्य । माक्र्सवादी निष्ठाले हामीलाई ढिलो होइन, चाँडै लक्ष्यमा पुर्याउँछ भने संशोधनवादी अधैर्यले पश्चगमनमा पुर्याउँछ ।

(कार्ल माक्र्सको २०४ औँ जन्मदिवसका अवसरमा नख्खु कारागारमा आयोजित कार्यक्रममा नेकपा सचिवालय सदस्य हेमन्तप्रकाश ओली ‘सुदर्शन’ले गरेको सम्बोधनको अंश– सम्पादक ।)

ई-रातो खबर बाट

प्रतिक्रिया दिनुहोस
मेष - चु, चे, चो, ला, लि, लु, ले, लो, अ (Aries)
आफ्नो स्वास्थ्यको हेरचाह गर्नुहोस्। लामो अवधिको लाभको लागि स्टक र आपसी धन लगानीमा सिफारिस गरिन्छ। आज आफ्नो परिवारका सदस्यहरूको आवश्यकतामा ध्यान दिनु तपाईंको प्राथमिकता हुनुपर्छ। आज, तपाईं र तपाईंको प्रेमी प्रेमको सागरमा तल्लीन हुनुहुनेछ, र प्रेमको उँचो अनुभव गर्नुहुनेछ। काममा तपाईंले एउटा राम्रो परिवर्तन अनुभव गर्न सक्नु हुनेछ। तपाईंले अप्रत्याशित स्रोतबाट महत्त्वपूर्ण निमन्त्रणा प्राप्त गर्नु हुनेछ। तपाईंलाई आफ्नो सम्बन्ध त्याग गर्नु झैं लाग्ने धेरै झगडाहरू हुनेछन्। तर, त्यति सजिलै सम्बन्ध त्याग नगर्नुहोस्।
बृष - इ, उ, ए, ओ, बा, बि, बु, बे, बो (Taurus)
आज तपाईं तनाउमुक्त महसुस गर्नुहुनेछ र रमाइलो गर्ने मुडमा हुनुहुन्छ। आफ्नो जोडीसँग राम्रो समझदारीले घरमा शान्ति, संवृद्धि र आनन्दमा ल्याउँछ। लामो समयसम्म एक्लो काटेको समयको अन्त भयो - तपाईंले आफ्नो जीवनसाथी पाउने समय आएको छ। आफ्नो जोडीलाई हल्का नसोच्नुहोस्। आफ्नो जोडीले तपाईंलाई केही नराम्रा कुराहरूका साथै तपाईंको किशोर समयको याद दिलाउने छन्।
मिथुन - का, कि, कु, घ, ङ, छ, के, को, ह (Gemini)
आफ्नो झगडालु व्यवहारलाई नियन्त्रणमा राख्नुहोस्, किनकि यसले तपाईंको सम्बन्धलाई स्थायी रूपमा बिगार्न सक्छ। तपाईंले खुल्ला मन लिएर र पूर्वाग्रह हटाएर यसलाई जित्न सक्नुहुन्छ। आज तपाईंले घरमा अरूलाई अपमान गर्ने प्रयास गर्नु हुँदैन र आफ्नो परिवारको आवश्यकता अनुकूल हुनुपर्छ। तपाईं एक पटक आफ्नो जीवनको प्रेम भेटेपछि, अरू केही आवश्यक पर्ने छैन। तपाईंले आज यो सत्यको महसुस गर्नुहुनेछ। आज तपाईं रोशनीमा हुनुहुनेछ - र सफलता तपाईंको सामर्थ्य भित्रै छ। तपाईंलाई आफ्नो सम्बन्ध त्याग गर्नु झैं लाग्ने धेरै झगडाहरू हुनेछन्। तर, त्यति सजिलै सम्बन्ध त्याग नगर्नुहोस्।
कर्कट - हि, हु, हे, हो, डा, डि, डु, डे, डो (Cancer)
तपाईंको धैर्यलाई लगातार प्रयासको साधारण अर्थमा र समझसँग राख्नुहोस् जसले तपाईंको सफलताको ग्यारेन्टी रहनेछ। तपाईंले मित्रहरूबाट सहयोग पाउनुहुनेछ - तर सावधानीसँग बोल्नुहोस्। तपाईंसँग बिताएको राम्रो समयको याद दिलाएर आफ्नो मित्रताको नवीकरण गर्ने समय। स्थापित र भविष्यको रुझानमा तपाईंलाई केही दिन सक्ने मान्छेसँग आबद्ध हुनुहोस्। आफ्नो जीवनसाथीले तपाईंलाई सबैभन्दा खुशी व्यक्ति बनाउन आज धेरै प्रयास गर्नेछन्।
सिंह - मा, मि, मु, मे, मो, टा, टि, टु, टे (Leo)
आफ्ना जोडीका स्वास्थ्यको उचित हेरचाह आवश्यक छ। आफ्नो घरमा एकता ल्याउन नजिकै समन्वयमा काम गर्नुहोस्। प्रियसँग क्यान्डी फ्लोस् र टफी बाँट्ने कार्डमा सम्भावना देखिन्छ। काममा र घरमा हुने दबावले तपाईंलाई रिसाहा बनाउन सक्छ। तपाईंलाई आजको दिन आफ्नो वैवाहिक जीवनको सबैभन्दा राम्रो दिन अनुभव हुनेछ।
कन्या - टो, प, पि, पु, ष, ण, ठ, पे, पो (Virgo)
तपाईंलाई आफ्नो काम मन लगाएर गर्न गाह्रो पर्नेछ - किनकि तपाईंको स्वास्थ्य आज राम्रो हुनेछैन। यो आफ्नो तर्फबाट धेरै प्रयास नगरिकन अरूको ध्यान आकर्षित गर्ने राम्रो दिन हो। आफ्नो बोलीको नियन्त्रण गर्ने प्रयास गर्नुहोस् किनकि तपाईंका कठोर शब्दले अशान्ति फैलाउँछ र आफ्नी प्रियतमासँगको सम्बन्ध बिग्रिन्छ। तपाईंको जोडीलाई तपाईंको पुरानो गोप्य कुरा थाहा लाग्नाले केही चोट पर्न सक्छ।
तुला - र, रि, रु, रे, रो, ता, ति, तु, ते (Libra)
घाँटी / पिठ्युँको लगातार दुखाइले पीडित हुन सक्नुहुन्छ। सामान्य कमजोरी पनि भएमा यसलाई बेवास्ता नगर्नुहोस्। आज अरू सबै धेरै महत्त्वपूर्ण हुनेछ। तपाईंका प्रियजनहरू खुसी छन् र तपाईंले साँझको लागि तिनीहरूको लागि केही योजना गर्नु पर्छ। रोमान्स सुखद र अत्यधिक रोमाञ्चक हुनेछ। तपाईंले पेशावर रूपमा महत्त्वपूर्ण परियोजनाहरू समयमा पूरा गरेर राम्रो लाभ कमाउनु हुनेछ। यो दिन आफ्नो वैवाहिक जीवनको लागि साँच्चै ठूलो छ। आफ्नो साथी थाहा छ तपाईं उहाँलाई प्रेम कति गरौं।
बृश्चिक - तो, ना, नि, नु, ने, नो, या, यि, यु (Scorpio)
आज आफ्नो उँचो विश्वासलाई सदुपयोग गर्ने प्रयास गर्नुहोस्। व्यस्त दिन भए तापनि तपाईँले अझै पनि आफ्नो ऊर्जा फर्काएर ल्याउन सक्षम हुनुहुनेछ। तपाईंको जोडीसँग आफ्नो गोप्य जानकारी साझेदारी गर्नु अघि सोच्नुहोस्। यदि सम्भव छ भने नभन्नुहोस् किनकि उनले अरू कसैलाई यो कुरा भन्न सक्छिन्। आफ्नो प्रेमी जीवनमा तीतो तुच्छ कुराहरूलाई क्षमा गर्नुहोस्। काममा मान्छेसँग काम गर्दा बुद्धि, धैर्य र सावधानी अपनाउनुहोस्। तपाईंलाई आफ्नो जोडीले विशेष ध्यान दिन सक्ने सम्भावना देखिन्छ।
धनु - ये, यो, भ, भि, भु, ध, फा, ढ, भे (Sagittarius)
तपाईंको अथाह प्रयास र परिवारका सदस्यहरूको समसामयिक सहयोगले इच्छित परिणाम ल्याउने थियो। तर अहिलेको झैं जाँगर कायम राख्न कठिन कार्य गरिरहनुहोस्। तपाईंको आकर्षक प्रकृति र सुखद व्यक्तित्वले तपाईंलाई नयाँ मित्र बनाउन र सम्पर्क सुधार गर्न मद्दत पुर्याउनेछ। आफ्नो प्रियसँग तपाईंको व्यक्तिगत भावना / रहस्य साझेदारी गर्ने यो सही समय होइन। आफ्नो क्यारियरको आशा बढाउनको लागि आफ्नो व्यावसायिक शक्तिको प्रयोग गर्नुहोस्। तपाईंले आफ्नो गतिविधिको क्षेत्रमा असीमित सफलता पाउने सम्भावना छ। धेरै फाइला पाउन आफ्नो सबै कौशल लगाउनुहोस्। आफ्नो जोडीले आज तपाईंको प्रतिष्ठामा केही धेरै असर गर्न सक्छन्।
मकर - भो, ज, जि, खि, खु, खे, खो, गा, गि (Capricorn)
आराम महत्त्वपूर्ण भएको दिन - हालैमा तपाईंले धेरै मानसिक दबाबको सामना गर्नुभएको छ - त्यसैले मनोरञ्जन र आमोद-प्रमोदले तपाईंलाई आराम गर्न मद्दत गर्नेछ। तपाईंको विशेष गरी प्रेम र ध्यान गर्ने मान्छेसँग व्यावहारिक हुने प्रयास गर्नुहोस्। कसैको नयाँ रोमान्सले तपाईंको आत्माको उत्थापन गर्दछ र तपाईंलाई खुसीको मुडमा राख्छ। तपाईं धेरै दिनदेखि काममा संघर्ष गरिरहनु भएको थियो भने, यो एउटा राम्रो दिन हुनेछ। आज गरेको निर्माण कार्य तपाईंको इच्छा अनुसार पूरा हुनेछ। तपाईंलाई आफ्नो जोडीले विशेष ध्यान दिन सक्ने सम्भावना देखिन्छ।
कुम्भ - गु, गे, गो, सा, सि, सु, से, सो, द (Aquarius)
तपाईंले परिस्थितिलाई जित्नु भयो भने पीर हराउनेछ। तपाईंले यसलाई साहसको पहिलो स्पर्शमा फुट्ने साबुनको फोकाजस्तो हो भनेर बुझ्ने सम्भावना छ। बच्चाहरुले तपाईंका घरको जिम्मेवारी पूरा गर्न तपाईंलाई सहयोग गर्नेछन्। आफ्नो खाली समयमा यस्ता गतिविधिहरु गर्नको लागि उनीहरूलाई प्रोत्साहन दिनुहोस्। आफ्नो लक्ष्यमा लागिरहने राम्रो दिन। लक्ष्यहरूलाई हासिल गर्न आफुलाई निरन्तर अघि बढाउने काम गर्न आफ्नो शरीर ऊर्जा थप्नुहोस्। तपाईंले यस विषयमा आफ्नो मित्रको सहयोग लिन सक्नुहुन्छ। यसले तपाईंको हौसला बढाउनेछ र तपाईंका लक्ष्यहरू प्राप्त गर्न मद्दत गर्नेछ। यात्राले तत्काल परिणाम ल्याउने छैन तर भविष्यमा लाभको लागि राम्रो जग बसाउनेछ। आज तपाईंको वैवाहिक जीवनको लागि संगै खाएर शुभ रात्री बिताउने अपेक्षित छ।
मीन - दि, दु, थ, झ, ञ, दे, दो, च, चि (Pisces)
भीड बसमा यात्रा गर्दा रक्तचापका विरामीहरुले उनीहरूको स्वास्थ्य बारे अतिरिक्त ध्यान दिनुपर्छ। कसैका लागि - परिवारमा नयाँ सदस्यको आगमनले उत्सव र पार्टी ल्याउँछ। सेमिनार र प्रदर्शनीहरूले तपाईंलाई नयाँ ज्ञान र सम्पर्क प्रदान गर्नेछ। आज तपाईंको वैवाहिक जीवनको लागि संगै खाएर शुभ रात्री बिताउने अपेक्षित छ।
दैनिक संक्रमितको संख्या घट्दै गए पनि कोरोना संक्रमण तेस्रो लहरको जोखिम यथावत् रहेको भन्दै सचेत रहन संक्रामक रोग विशेषज्ञ र…