गण्डकी प्रदेश सरकारको पहिलो प्राथमिकता पर्यटनमै छ – मन्त्री लम्साल

साउन २७

साविकको धौलागिरी र गण्डकी अंचललाई मिलाएर बनेको गण्डकी प्रदेश सरकारले पहिलो पूर्ण नीति तथा कार्यक्रम र बजेट ल्याएर काम कारवाही अगाडि बढाएको छ। निर्विवाद पोखरा राजधानी बनाएको प्रदेश सरकारले सामान्य विवादबीच प्रदेश नामकरणसमेत गरिसकेको छ। पर्यटकीय हिसाबले प्रशस्तै सम्भावना बोकेका बागलुङ, पर्वत, म्याग्दी, मुस्ताङ, स्याङ्जा, कास्की, गोरखा, तनहुँ, मनाङ, लमजुङ र नवलपुर जिल्ला यस प्रदेशमा पर्छन्। पर्यटनमार्फत् प्रदेशको मुहार फेर्ने सपना देखेको गण्डकी प्रदेश सरकारले के कसरी काम गरिरहेको छ? नयाँ संरचनामा रहेर काम गर्दा के कस्ता समस्या छन? आफ्नो कार्यकालमा प्रदेशलाई कस्तो प्रदेश बनाउने योजना सरकारसँग छ। यिनै विषयको सेरोफेरोमा रहेर सन्चारकर्मी तारानाथ आचार्यले प्रदेश सरकारका उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरणमन्त्री विकास लम्सालसँग गरेको कुराकानी प्रस्तुत छ।

गण्डकी प्रदेश कसरी चलिरहेको छ?

नेपालको संविधान, २०७२ ले व्यवस्था गरेअनुसार देशमा तीन तहको व्यवस्था छ( संघ, प्रदेश र स्थानीय तह। साविकको केन्द्र सरकारलाई संघको रूपमा कायम गरियो, साविकको स्थानीय निकायलाई स्थानीय तहका रूपमा विकास गरियो तर प्रदेश विल्कुलै नयाँ संरचना हो। नयाँ संरचना भएकाले कर्मचारी, भौतिक पूर्वाधारलगायतका अत्यावश्यक कुराहरूको समस्या छ। झिनामसिना समस्याबीच संविधानले व्यवस्था गरेअनुसार सबै तहका निर्वाचन सम्पन्न भए र सोहीअनुसार सरकार गठन भएका छन्। प्रदेश सरकार पनि ऐन कानुनले व्यवस्था गरे अनुसार नै गठन भएर काम अगाडि बढाइरहेको छ। अहिले हामीले सरकार गठनपछि बजेट ल्यायौँ। नीति तथा कार्यक्रम ल्यायौँ। केही ऐन कानुनहरू बनाएका छौँ। दीर्घकालीन र अल्पकालीन गरेर विकासका योजनाहरू सार्वजनिक गरेका छौँ र काम कारवाही अगाडि बढिरहेको छ।

कस्ता छन् प्रदेश सरकारका दीर्घकालीन र अल्पकालीन योजना?

दीर्घकालीन योजनामा प्रदेश राजधानी पोखरालाई पर्यटनको प्याराडाइज शहरको रूपमा विकास गर्ने रहेको छ। पोखरा विमानस्थललाई अन्तर्रा्ष्ट्रिय विमानस्थलको रूपमा संचालन गर्ने, प्रत्येक स्थानीय तहमा उद्योगग्राम स्थापना, विद्युत विस्तार तथा उत्पादन बढाउने, एक घर एक धारा कार्यक्रम संचालन, कृषिमा आधुनिकीकरण गर्दै आधुनिक औजारको प्रयोग गरेर उत्पादन बढाउने दीर्घकालीन योजनामा हामी छौँ। त्यस्तै, स्थानीय तहसँगको सहकार्यमा चलिरहेका सानातिना सबैखाले योजनाहरूलाई निरन्तरता दिँदै उत्पादन र रोजगारीमार्फत् आर्थिक समृद्धिका लागि काम गर्ने योजना छ।

गण्डकी प्रदेशको मुख्य आय स्रोत के हो?

हामी हरेक क्षेत्रमा धनी छौँ। पहिलो कुरा त पहिलेदेखि नै पर्यटकीय क्षेत्रको रूपमा परिचय बनाएको पोखरा शहर हाम्रो राजधानी हो। आसपासका क्षेत्र र प्रदेशभित्रका ११ वटै जिल्ला पर्यटनका हिसाबले प्रशस्त सम्भावना बोकेका जिल्ला हुन्। पहिलो हाम्रो स्रोत पर्यटन नै हो। पर्यटन दस्तुर, सवारी कर हाम्रा स्रोतमा पर्छन्। अर्को हामी ऊर्जामा निकै धनी छौँ किनकि देशमा उत्पादित ऊर्जाको झण्डै ६१ प्रतिशत गण्डकी प्रदेशमा छ। उद्योगधन्दा, कलकारखाना नभएको भए पनि पयर्टन, ऊर्जा, कृषि उत्पादन, वन पैदावारलाई हाम्रो स्रोतका रूपमा लिन सकिन्छ।

सबै अधिकार स्थानीय तह र संघीय सरकारमा रहेकाले प्रदेश सरकार अधिकारविहीन भयो भन्ने गुनासो छ नि?

नयाँ भएकाले हामीसँग पूर्वाधार छैनन्। कर्मचारी पर्याप्त छैनन्। आफूलाई चलाउनका लागि सबै ऐन कानुन बनाउनेदेखि स्रोत पहिचान र परिचालन गर्नेसम्मका काम सुरुवातबाटै गर्नुपर्ने अवस्थामा छ। स्थानीय तह र संघमा पुरानो संरचनालाई नयाँ संरचनाको रूपमा रूपान्तरण गरेकाले समस्या कम छन्। प्रदेश सरकारको अगाडि सबै काम नयाँ सुरु गर्नुपर्ने भएका कारण चुनौती धेरै छन्। अधिकार भने नभएको होइन। नेपालको संविधान, २०७२ ले व्यवस्था गरेअनुसारका सबै अधिकार सबै तहले प्रयोग गर्न पाउँछन् र प्रयोग गरिरहेका छन्। मात्रै विधि र प्रक्रियामा केही समस्या हो। संरचना निर्माण हुने र कर्मचारी प्राप्त हुने हो भने संविधानले प्रत्याभूत गरेको अधिकार प्रयोग गरेर काम गर्न कसले रोकेको छ र?

अबको चार वर्षमा गण्डकी प्रदेश कस्तो होला?

इच्छा शक्ति नभए अलग कुरा हो। बजेट अभावले काम रोकिन्न। केन्द्र सरकारले बनाउने बजेट र स्थानीय सरकारले बनाउने बजेट पनि त हाम्रो बजेट हो नि! होइन र? देशकै समृद्ध प्रदेश हुनेछ गण्डकी। उत्तरमा चीन र दक्षिणमा भारत दुवै देशलाई जोड्ने हाम्रो प्रदेशलाई समृद्ध बनाउनका लागि कैयौँ स्रोत साधन र अवसरहरू छन्। दक्षिण छिमेकीलाई हामी धार्मिक पर्यटकको रूपमा भित्र्याउने र उत्तर छिमेकीलाई पनि पर्यटकको रूपमा अझै धेरै ल्याउने योजनामा छौँ। लोकमार्गमार्फत् उत्तर र दक्षिणलाई जोडर पर्यटकलाई बढाउन सहज वातावरण बनाउने योजनामा छौँ। सडकको स्तरोनन्ति गर्छौं। होटल, होमस्टे, हवाई सेवादेखि पानी, बिजुलीलगायतका आधारभूत पूर्वाधार निर्माण र स्तरोन्नतिको काम अगाडि बढाएका छौँ। बागलुङको बलेवा विमानस्थल, ढोरपाटन विमानस्थल, मनाङ र गोरखा विमानस्थल संचालनमा ल्याउनेछौँ। यसका कारण पर्यटकहरूलाई आवतजावतमा सहज होस्। आसपासका उपत्यका तथा साना शहरहरूलाई पनि एकीकृत गरेर वृहत पोखरा शहर निर्माण गरी पर्यटकको शहर बनाउनेछौँ। उद्योगग्राम स्थापना, पर्यटन व्यवसायको प्रवर्द्धन, बाटो, खानेपानी, विद्युत, शिक्षा, स्वास्थ्यलगायतका क्षेत्रको विकाससँगै सुरक्षा प्रत्याभूत भएको गण्डकी प्रदेश हुनेछ। प्रत्येक गाउँरनगरपालिकामा एउटा हेलिप्याडको व्यवस्था गरेर हरेक खालका आपतकालीन अवस्थामा सहज आवतजावतको व्यवस्था मिलाउने योजना अगाडि बढेको छ।

धार्मिक पर्यटनको विकास भन्नुभयो, के छ रोडम्याप?

गण्डकी प्रदेश धार्मिक पर्यटनका हिसाबले पनि निकै सम्भावना बोकेको क्षेत्र हो। मुक्तिनाथ, कागबेनी जस्ता महत्त्वपूर्ण तीर्थस्थल यहीँ छन्। धार्मिक पर्यटनको विकासको गुरुयोजना निर्माण भइरहेको छ। निर्माण भएको योजनाअनुसार काम अगाडि बढाउँछौँ। नयाँ पदमार्गको निर्माण, धार्मिकस्थलहरूको प्रचार प्रसार हाम्रो प्राथमिकतामा छन्।

बजेट नभएका कारण यहाँहरूका काम रोकिए भन्ने सुन्नुपर्ने हो कि?

इच्छा शक्ति नभए अलग कुरा हो। बजेट अभावले काम रोकिन्न। केन्द्र सरकारले बनाउने बजेट र स्थानीय सरकारले बनाउने बजेट पनि त हाम्रो बजेट हो नि! होइन र? सबै तहमा संकलन भएको राजश्वको बाँडफाँट हुने हो। राजश्वमा कस्ले कति योगदान गरेको छ भन्ने न हो। हामीसँग पुग्दो स्रोत छ। बजेटका कारण काम रोकिन्न। अर्कोतर्फ हामी सरकार र निजी क्षेत्रलाई सँगसँगै लिएर जाने योजनामा छौं। यसै वर्ष लगानी सम्मेलन गर्दै छौँ। यो सम्मेलनमार्फत् प्रदेशमा लगानी भित्र्याइनेछ। त्यसले समग्र प्रदेशको उत्पादन बढाउँछ। राजश्व बढ्छ। रोजगारीको अवसर सिर्जना हुन्छ।

वन पैदावारको क्षेत्रमा के छ योजना?

समग्र देशभरको तुलनामा हामीसँग वन क्षेत्र अलिक कम छ। ४० प्रतिशत वन क्षेत्र रहेको हाम्रो प्रदेशले बनबाट पनि अनेकौँ फाइदा लिन सक्छ। हरियाली हेर्नका लागि मात्रै होइन, वन र जडिबुटीजन्य वस्तुहरूको उत्पादन तथा बिक्री वितरणका लागि पनि वन विकास आवश्यक छ। वन नमासीकन हरियो वन र वनजन्य वस्तुबाट आय स्रोतको रूपमा विकास गर्ने योजनामा हामी छौँ। निजी वन क्षेत्रलाई अन्य वस्तु तथा सेवा जस्तै सहज खरिदबिक्रीको वातावरण बनाउनका लागि हामी नीति बनाउने तयारीमा छौँ। उद्योग, वन र पर्यटन नै हाम्रो प्रदेश विकासका मुख्य आधार हुन्। 

साउन २७, २०७५                                                                                                                                          ###

प्रतिक्रिया दिनुहोस
मेष - चु, चे, चो, ला, लि, लु, ले, लो, अ (Aries)
ध्यान र योग आध्यात्मिक साथै भौतिक लाभको लागि लाभदायी साबित हुनेछन्। आमाबाबु र मित्रले तपाईंलाई खुसी राख्न आफुले सकेसम्म गर्नेछन्। कसैले तपाईंलाई प्रेममा धोखा दिन सक्छ, होसियार हुनुहोस्। आफ्नो काममा ध्यान दिनुहोस् र भावनात्मक तर्कमा स्पष्ट रहनुहोस्। आफ्नो कुराकानीमा स्वाभाविक हुनुहोस् किनभने एउटा कार्यले तपाईंलाई कतै न कतैको बनाइदिन्छ। आज आफ्नो जोडीले कठिन परिस्थितिमा तपाईंलाई सहयोग गर्नमा धेरै चासो नदेखाउन सक्छन्।
बृष - इ, उ, ए, ओ, बा, बि, बु, बे, बो (Taurus)
तपाईंको आकर्षक व्यवहारले ध्यान आकर्षित गर्नेछ। तपाईंले चाहनुभएको सबै ध्यान प्राप्त गर्नुहुने आज राम्रो दिन छ - तपाईंले धेरै कुराहरू लहरै पाउनुहुनेछ र तपाईंलाई के चाहिं लिनु हो भन्ने निर्णय लिन समस्या पर्नेछ। आफ्नो प्रियको। तपाईंले आफ्नो काममा ध्यान राख्नुभयो भने सफलता र पहिचान तपाइँको हुनेछ। आफ्नो जोडीको घट्दो स्वास्थ्यको कारण तपाईंलाई तनाउ हुन सक्छ।
मिथुन - का, कि, कु, घ, ङ, छ, के, को, ह (Gemini)
अत्यधिक प्रभावशाली मान्छेको सहायताले तपाईंको नैतिकतामा ठूलो बढावा दिन्छ। सबै प्रतिबद्धता र आर्थिक कारोबार ध्यानपूर्वक गर्न आवश्यक छ। तपाईंको जोडीले आनन्द दिने प्रयास गर्नाले आज आनन्द भरिएको दिन हुनेछ। तपाईंको समर्पित र शुद्ध प्रेममा रचनात्मक शक्तिको जादू छ। तपाईंले सही मानिसहरूलाई आफ्नो कौशल र प्रतिभा देखाउनु भयो भने चाँडै नै नयाँ र राम्रो सार्वजनिक छवि बनाउनु हुनेछ। आज, तपाईंले आफ्नो जोडीसित आफ्नो जीवनको सबैभन्दा राम्रो समय बिताउनु हुनेछ।
कर्कट - हि, हु, हे, हो, डा, डि, डु, डे, डो (Cancer)
आनन्ददायी यात्रा र सामाजिक भेलाहरूले तपाईंलाई तनाउमुक्त र खुसी राख्नेछ। परिवारका सदस्यहरूसँग शान्तिपूर्ण र शान्त दिनको आनन्द लिनुहोस् - मान्छे समस्याहरू लिएर तपाईंसँग आए भने - तिनीहरूलाई बेवास्ता गर्नुहोस् र यसले तपाईंको मन खिन्न पार्न नदिनुहोस्। मोमबत्तीको उज्यालोमा प्रियसँग खाना खानुहोस्। तपाईंका वरिष्ठहरू आज तपाईंको कामको गुणस्तरले प्रभावित हुन सक्छन्। तपाईंको जोडी साँच्चै नै स्वर्गदूत हो भनेर तपाईंलाई थाहा छ। हामीलाई विश्वास गर्नुहुँदैन? आज विचार गरेर अनुभव गर्नुहोस्।
सिंह - मा, मि, मु, मे, मो, टा, टि, टु, टे (Leo)
तपाईं आफैंलाई राम्रो बनिएको महसुस गराउनको लागि काम गर्ने अद्भुत दिन। पिताको कठोर व्यवहारले तपाईंलाई परेशान गराउन सक्छ। तर तपाईंले कुराहरू नियन्त्रणमा राख्न शान्तिपूर्ण व्यवहार गर्नु आवश्यक छ। तपाईंलाई यसबाट फाइदा हुनेछ। आज अचानक रोमान्टिक कुराहरू निस्कने सम्भावना छ। तपाईंको पुरानो साथी आउनेछ र आफ्नो जोडीसँग तपाईंले बिताएका पुराना सुन्दर सम्झनाहरुको सम्झना गराउन सक्छ।
कन्या - टो, प, पि, पु, ष, ण, ठ, पे, पो (Virgo)
तपाईंले आज बसेर आराम गर्नु आवश्यक छ - तपाईंलाई सबैभन्दा मन पर्ने सोख र आनन्दका कुराहरूमा संलग्न हुनुहोस्। तपाईं कामले साह्रै तनाउ दिएकोले परिवारका आवश्यकताहरू र खाँचाहरूलाई बिर्सिनु हुनेछ। तपाईंको ऊर्जाको स्तर उच्च हुनेछ - किनकि तपाईंको प्रियले धेरै आनन्द लिएर आउनेछ। तपाईंले जे गरे पनि सिद्ध हुनुहुनेछ - तपाईंले आफ्ना वरिपरिका मानिसहरूलाई आफु कति कुशल हुनुहुन्छ भन्ने कुराको प्रमाण दिनुहोस्। आफ्नो जोडीले तपाईंलाई केही नराम्रा कुराहरूका साथै तपाईंको किशोर समयको याद दिलाउने छन्।
तुला - र, रि, रु, रे, रो, ता, ति, तु, ते (Libra)
तपाईं आज ऊर्जाले पूर्ण हुनुहुनेछ र असाधारण कुरा गर्नुहुनेछ। तपाईंको आर्थिक स्थितिमा सुधार भए तापनि पैसाको खर्चले अझै पनि तपाईंका परियोजनाहरु कार्यन्वयन गर्नमा रोकावट गरिरहनेछ। मित्र साथै परिवारका सदस्यहरुसँग एउटा साँझ कार्यक्रमको आयोजना गर्नुहोस्। कसैले पनि तपाईंको प्रेम अलग गर्न सक्ने छैन। कामको सन्दर्भमा आजको दिन धेरै राम्रो देखिन्छ। तपाईंलाई आफ्नो जोडीले विशेष ध्यान दिन सक्ने सम्भावना देखिन्छ।
बृश्चिक - तो, ना, नि, नु, ने, नो, या, यि, यु (Scorpio)
कार्यस्थलमा वरिष्ठबाट दबाव र घरमा कलहले केही तनाउ ल्याउन सक्छ - जसले तपाईंका कामको एकाग्रतामा बाधा पुर्याउन सक्छ। बचाएको पैसा अचल सम्पत्तिमा निवेश गर्नुपर्छ। परिवार र साथीहरूसँग रमाइलो समय बित्नेछ। भेटघाटको मिति कार्यक्रम असफल हुन सक्ने हुनाले निराशाको सामना गर्नु पर्ने हुन सक्छ। तपाईंले गरेका कार्यबाट कसैलाई फाइदा लिन नदिनुहोस्। आफ्ना जोडीको नराम्रो स्वास्थ्यले तपाईंको काममा रोकावट उत्पन्न हुन सक्छ, तर तपाईं कुनै पनि तरीकाले सबैको व्यवस्था गर्न सक्नु हुनेछ।
धनु - ये, यो, भ, भि, भु, ध, फा, ढ, भे (Sagittarius)
आफूलाई केही रचनात्मक कार्यमा संलग्न गर्नुहोस्। तपाईंको निष्क्रिय बस्ने बानी मानसिक शान्तिको लागि घातक साबित हुन सक्छ। गृहप्रवेश समारोहको लागि शुभ दिन। कामको कुरा राम्रो देखिन्छ। तपाईंको मुड दिनैभरि राम्रो रहनेछ। तपाईं आफ्नो कामुक वैवाहिक जीवनमा एउटा सुन्दर परिवर्तन अनुभव गर्न जानु हुँदैछ।
मकर - भो, ज, जि, खि, खु, खे, खो, गा, गि (Capricorn)
मानसिक शान्तिको लागि केही दान र पुण्यको काममा आफूलाई समावेश गर्नुहोस्। आज तपाईंको बाटोमा आउने नयाँ लगानीका अवसरको अन्वेषण गर्नुहोस् - तर यी परियोजनाहरूको समर्थता अध्ययन गरेर मात्र प्रतिबद्ध हुनुहोस्। आज तपाईं उपस्थित हुने एउटा सामाजिक सभामा आकर्षणको केन्द्र बन्नु हुनेछ। तपाईंका मुस्कानको कुनै अर्थ छैन - तपाईंका हास्यको कुनै आवाज छैन - तपाईंलाई सामिप्य नहुनाले मुटुले धडकन बिर्सन्छ - तपाईंले सही मानिसहरूलाई आफ्नो कौशल र प्रतिभा देखाउनु भयो भने चाँडै नै नयाँ र राम्रो सार्वजनिक छवि बनाउनु हुनेछ। व्यापारको उद्देश्यको लागि गरिएको यात्रा लामो समयपछि लाभदायी साबित हुनेछ। गलत सञ्चारले आज केही समस्या सिर्जना हुन सक्छ, तर तपाईंले यसलाई बसेर बातचीत गरेर समाधान गर्न सक्नु हुनेछ।
कुम्भ - गु, गे, गो, सा, सि, सु, से, सो, द (Aquarius)
भाग्यमा निर्भर नहुनुहोस, आफ्नो स्वास्थ्य सुधार गर्ने प्रयास गर्नुहोस् किनकि भाग्यवान् अल्छी देवी हो। अरूलाई प्रभावित गर्ने तपाईंको क्षमताले फाइदा पुर्याउनेछ। तपाईंकी प्रियतमाका कठोर शब्दहरूले तपाईंको मुड व्यग्र हुन सक्छ। तपाईंले आज बनाएका नयाँ सम्पर्कले तपाईंको क्यारियरलाई नयाँ शक्ति दिनेछ। आफ्नो जोडीले तपाईंको कुनै योजना वा परियोजनामा बाधा पुर्याउन सक्छ; धैर्य नगुमाउनुहोस्।
मीन - दि, दु, थ, झ, ञ, दे, दो, च, चि (Pisces)
तपाईंले लामो समयदेखि अनुभव गरिरहेको जीवनका तनाउ र खिचलोबाट राहत प्राप्त गर्नु हुनेछ। यिनीहरूलाई स्थायी रूपमा निकाल्न तपाईंको जीवन शैली परिवर्तन गर्ने सही समय हो। घरमा केही परिवर्तनले तपाईंलाई अत्यधिक भावुक बनाउनेछ - तर तपाईं प्रभावकारी ढंगले तपाईंको कुरा बुझ्ने मानिसहरूलाई आफ्नो भावना प्रकट गर्न सक्षम हुनुहुनेछ। अचानक भएको रोमान्टिक तर्कले तपाईंलाई भ्रममा पार्न सक्नेछ। आफ्ना जीवनसाथीसँग बिताएका दिनहरू सामान्य दिनभन्दा राम्रा जस्तो देखिन्छन्।
काठमाडौं, त्रिभुवन विश्वविद्यालयले स्नातकोत्तर (एमए) को अन्तिम परीक्षा अब दुई घण्टाको मात्र लिने भएको छ । नेपालमा कोरोना भाइरसको सङ्क्रमण…