गण्डकी प्रदेश सरकारको पहिलो प्राथमिकता पर्यटनमै छ – मन्त्री लम्साल

साउन २७

साविकको धौलागिरी र गण्डकी अंचललाई मिलाएर बनेको गण्डकी प्रदेश सरकारले पहिलो पूर्ण नीति तथा कार्यक्रम र बजेट ल्याएर काम कारवाही अगाडि बढाएको छ। निर्विवाद पोखरा राजधानी बनाएको प्रदेश सरकारले सामान्य विवादबीच प्रदेश नामकरणसमेत गरिसकेको छ। पर्यटकीय हिसाबले प्रशस्तै सम्भावना बोकेका बागलुङ, पर्वत, म्याग्दी, मुस्ताङ, स्याङ्जा, कास्की, गोरखा, तनहुँ, मनाङ, लमजुङ र नवलपुर जिल्ला यस प्रदेशमा पर्छन्। पर्यटनमार्फत् प्रदेशको मुहार फेर्ने सपना देखेको गण्डकी प्रदेश सरकारले के कसरी काम गरिरहेको छ? नयाँ संरचनामा रहेर काम गर्दा के कस्ता समस्या छन? आफ्नो कार्यकालमा प्रदेशलाई कस्तो प्रदेश बनाउने योजना सरकारसँग छ। यिनै विषयको सेरोफेरोमा रहेर सन्चारकर्मी तारानाथ आचार्यले प्रदेश सरकारका उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरणमन्त्री विकास लम्सालसँग गरेको कुराकानी प्रस्तुत छ।

गण्डकी प्रदेश कसरी चलिरहेको छ?

नेपालको संविधान, २०७२ ले व्यवस्था गरेअनुसार देशमा तीन तहको व्यवस्था छ( संघ, प्रदेश र स्थानीय तह। साविकको केन्द्र सरकारलाई संघको रूपमा कायम गरियो, साविकको स्थानीय निकायलाई स्थानीय तहका रूपमा विकास गरियो तर प्रदेश विल्कुलै नयाँ संरचना हो। नयाँ संरचना भएकाले कर्मचारी, भौतिक पूर्वाधारलगायतका अत्यावश्यक कुराहरूको समस्या छ। झिनामसिना समस्याबीच संविधानले व्यवस्था गरेअनुसार सबै तहका निर्वाचन सम्पन्न भए र सोहीअनुसार सरकार गठन भएका छन्। प्रदेश सरकार पनि ऐन कानुनले व्यवस्था गरे अनुसार नै गठन भएर काम अगाडि बढाइरहेको छ। अहिले हामीले सरकार गठनपछि बजेट ल्यायौँ। नीति तथा कार्यक्रम ल्यायौँ। केही ऐन कानुनहरू बनाएका छौँ। दीर्घकालीन र अल्पकालीन गरेर विकासका योजनाहरू सार्वजनिक गरेका छौँ र काम कारवाही अगाडि बढिरहेको छ।

कस्ता छन् प्रदेश सरकारका दीर्घकालीन र अल्पकालीन योजना?

दीर्घकालीन योजनामा प्रदेश राजधानी पोखरालाई पर्यटनको प्याराडाइज शहरको रूपमा विकास गर्ने रहेको छ। पोखरा विमानस्थललाई अन्तर्रा्ष्ट्रिय विमानस्थलको रूपमा संचालन गर्ने, प्रत्येक स्थानीय तहमा उद्योगग्राम स्थापना, विद्युत विस्तार तथा उत्पादन बढाउने, एक घर एक धारा कार्यक्रम संचालन, कृषिमा आधुनिकीकरण गर्दै आधुनिक औजारको प्रयोग गरेर उत्पादन बढाउने दीर्घकालीन योजनामा हामी छौँ। त्यस्तै, स्थानीय तहसँगको सहकार्यमा चलिरहेका सानातिना सबैखाले योजनाहरूलाई निरन्तरता दिँदै उत्पादन र रोजगारीमार्फत् आर्थिक समृद्धिका लागि काम गर्ने योजना छ।

गण्डकी प्रदेशको मुख्य आय स्रोत के हो?

हामी हरेक क्षेत्रमा धनी छौँ। पहिलो कुरा त पहिलेदेखि नै पर्यटकीय क्षेत्रको रूपमा परिचय बनाएको पोखरा शहर हाम्रो राजधानी हो। आसपासका क्षेत्र र प्रदेशभित्रका ११ वटै जिल्ला पर्यटनका हिसाबले प्रशस्त सम्भावना बोकेका जिल्ला हुन्। पहिलो हाम्रो स्रोत पर्यटन नै हो। पर्यटन दस्तुर, सवारी कर हाम्रा स्रोतमा पर्छन्। अर्को हामी ऊर्जामा निकै धनी छौँ किनकि देशमा उत्पादित ऊर्जाको झण्डै ६१ प्रतिशत गण्डकी प्रदेशमा छ। उद्योगधन्दा, कलकारखाना नभएको भए पनि पयर्टन, ऊर्जा, कृषि उत्पादन, वन पैदावारलाई हाम्रो स्रोतका रूपमा लिन सकिन्छ।

सबै अधिकार स्थानीय तह र संघीय सरकारमा रहेकाले प्रदेश सरकार अधिकारविहीन भयो भन्ने गुनासो छ नि?

नयाँ भएकाले हामीसँग पूर्वाधार छैनन्। कर्मचारी पर्याप्त छैनन्। आफूलाई चलाउनका लागि सबै ऐन कानुन बनाउनेदेखि स्रोत पहिचान र परिचालन गर्नेसम्मका काम सुरुवातबाटै गर्नुपर्ने अवस्थामा छ। स्थानीय तह र संघमा पुरानो संरचनालाई नयाँ संरचनाको रूपमा रूपान्तरण गरेकाले समस्या कम छन्। प्रदेश सरकारको अगाडि सबै काम नयाँ सुरु गर्नुपर्ने भएका कारण चुनौती धेरै छन्। अधिकार भने नभएको होइन। नेपालको संविधान, २०७२ ले व्यवस्था गरेअनुसारका सबै अधिकार सबै तहले प्रयोग गर्न पाउँछन् र प्रयोग गरिरहेका छन्। मात्रै विधि र प्रक्रियामा केही समस्या हो। संरचना निर्माण हुने र कर्मचारी प्राप्त हुने हो भने संविधानले प्रत्याभूत गरेको अधिकार प्रयोग गरेर काम गर्न कसले रोकेको छ र?

अबको चार वर्षमा गण्डकी प्रदेश कस्तो होला?

इच्छा शक्ति नभए अलग कुरा हो। बजेट अभावले काम रोकिन्न। केन्द्र सरकारले बनाउने बजेट र स्थानीय सरकारले बनाउने बजेट पनि त हाम्रो बजेट हो नि! होइन र? देशकै समृद्ध प्रदेश हुनेछ गण्डकी। उत्तरमा चीन र दक्षिणमा भारत दुवै देशलाई जोड्ने हाम्रो प्रदेशलाई समृद्ध बनाउनका लागि कैयौँ स्रोत साधन र अवसरहरू छन्। दक्षिण छिमेकीलाई हामी धार्मिक पर्यटकको रूपमा भित्र्याउने र उत्तर छिमेकीलाई पनि पर्यटकको रूपमा अझै धेरै ल्याउने योजनामा छौँ। लोकमार्गमार्फत् उत्तर र दक्षिणलाई जोडर पर्यटकलाई बढाउन सहज वातावरण बनाउने योजनामा छौँ। सडकको स्तरोनन्ति गर्छौं। होटल, होमस्टे, हवाई सेवादेखि पानी, बिजुलीलगायतका आधारभूत पूर्वाधार निर्माण र स्तरोन्नतिको काम अगाडि बढाएका छौँ। बागलुङको बलेवा विमानस्थल, ढोरपाटन विमानस्थल, मनाङ र गोरखा विमानस्थल संचालनमा ल्याउनेछौँ। यसका कारण पर्यटकहरूलाई आवतजावतमा सहज होस्। आसपासका उपत्यका तथा साना शहरहरूलाई पनि एकीकृत गरेर वृहत पोखरा शहर निर्माण गरी पर्यटकको शहर बनाउनेछौँ। उद्योगग्राम स्थापना, पर्यटन व्यवसायको प्रवर्द्धन, बाटो, खानेपानी, विद्युत, शिक्षा, स्वास्थ्यलगायतका क्षेत्रको विकाससँगै सुरक्षा प्रत्याभूत भएको गण्डकी प्रदेश हुनेछ। प्रत्येक गाउँरनगरपालिकामा एउटा हेलिप्याडको व्यवस्था गरेर हरेक खालका आपतकालीन अवस्थामा सहज आवतजावतको व्यवस्था मिलाउने योजना अगाडि बढेको छ।

धार्मिक पर्यटनको विकास भन्नुभयो, के छ रोडम्याप?

गण्डकी प्रदेश धार्मिक पर्यटनका हिसाबले पनि निकै सम्भावना बोकेको क्षेत्र हो। मुक्तिनाथ, कागबेनी जस्ता महत्त्वपूर्ण तीर्थस्थल यहीँ छन्। धार्मिक पर्यटनको विकासको गुरुयोजना निर्माण भइरहेको छ। निर्माण भएको योजनाअनुसार काम अगाडि बढाउँछौँ। नयाँ पदमार्गको निर्माण, धार्मिकस्थलहरूको प्रचार प्रसार हाम्रो प्राथमिकतामा छन्।

बजेट नभएका कारण यहाँहरूका काम रोकिए भन्ने सुन्नुपर्ने हो कि?

इच्छा शक्ति नभए अलग कुरा हो। बजेट अभावले काम रोकिन्न। केन्द्र सरकारले बनाउने बजेट र स्थानीय सरकारले बनाउने बजेट पनि त हाम्रो बजेट हो नि! होइन र? सबै तहमा संकलन भएको राजश्वको बाँडफाँट हुने हो। राजश्वमा कस्ले कति योगदान गरेको छ भन्ने न हो। हामीसँग पुग्दो स्रोत छ। बजेटका कारण काम रोकिन्न। अर्कोतर्फ हामी सरकार र निजी क्षेत्रलाई सँगसँगै लिएर जाने योजनामा छौं। यसै वर्ष लगानी सम्मेलन गर्दै छौँ। यो सम्मेलनमार्फत् प्रदेशमा लगानी भित्र्याइनेछ। त्यसले समग्र प्रदेशको उत्पादन बढाउँछ। राजश्व बढ्छ। रोजगारीको अवसर सिर्जना हुन्छ।

वन पैदावारको क्षेत्रमा के छ योजना?

समग्र देशभरको तुलनामा हामीसँग वन क्षेत्र अलिक कम छ। ४० प्रतिशत वन क्षेत्र रहेको हाम्रो प्रदेशले बनबाट पनि अनेकौँ फाइदा लिन सक्छ। हरियाली हेर्नका लागि मात्रै होइन, वन र जडिबुटीजन्य वस्तुहरूको उत्पादन तथा बिक्री वितरणका लागि पनि वन विकास आवश्यक छ। वन नमासीकन हरियो वन र वनजन्य वस्तुबाट आय स्रोतको रूपमा विकास गर्ने योजनामा हामी छौँ। निजी वन क्षेत्रलाई अन्य वस्तु तथा सेवा जस्तै सहज खरिदबिक्रीको वातावरण बनाउनका लागि हामी नीति बनाउने तयारीमा छौँ। उद्योग, वन र पर्यटन नै हाम्रो प्रदेश विकासका मुख्य आधार हुन्। 

साउन २७, २०७५                                                                                                                                          ###

प्रतिक्रिया दिनुहोस
मेष - चु, चे, चो, ला, लि, लु, ले, लो, अ (Aries)
आज तपाईं आशाको जादू अन्तर्गत हुनुहुन्छ। तपाईंले कमीशन - लाभांश - वा रोयल्टीहरूबाट लाभ प्राप्त गर्नु हुनेछ। परिवारका सदस्यहरूको आवश्यकतालाई प्राथमिकता दिनुहोस्। तपाईंले उनीहरूलाई ध्यान दिनुहुँदैछ भन्ने महसुस गराउन उनीहरूको आनन्द र दुःखमा आफैलाई संलग्न गराउनुहोस्। आफ्नो ऊर्जा र आवेगको कायापलट गर्न खुशियाली यात्रामा जाने सम्भावना छ। तपाईंलाई मद्दत गर्ने मानिसहरूको लागि तपाईंले प्रतिबद्धता बनाउनु हुनेछ। यो दिन तपाईंका वैवाहिक जीवनको सबै भन्दा राम्रो दिन हुन सक्छ।
बृष - इ, उ, ए, ओ, बा, बि, बु, बे, बो (Taurus)
साँझ साथीहरूसँग सुखद समय बिताउनुहुनेछ तर अत्यधिक खाने र कडा पेयबाट होशियार रहनुहोस्। धेरै स्रोतबाट मौद्रिक लाभ हुनेछ। परिवारका सदस्यहरूले तपाईंको जीवनमा एउटा विशेष ठाउँ ओगट्नेछन्। तपाईंले आफ्नो प्रेमीको एउटा नयाँ अद्भुत पक्ष देख्न पाउनु हुनेछ। आज अनुकूल ग्रहहरूले खुसी महसुस गर्ने प्रशस्त कारणहरू ल्याउनेछन्। आज तपाईंले गुलाब झन रातो र नील लोहित झन नीलो देख्नुहुनेछ किनकि प्रेमको नशाले तपाईंलाई माथि पुर्याएको छ।
मिथुन - का, कि, कु, घ, ङ, छ, के, को, ह (Gemini)
कामको बीच बीचमा आराम गर्ने प्रयास गर्नुहोस् र राती धेरै बस्नबाट जोगिनुहोस्। मान्छे र तिनीहरूको मनसाय विषयमा छिट्टो निर्णय नलिनुहोस् - तिनीहरू दबाबमा हुन सक्छन् र तपाईंको दया र समझको आवश्यकता हुन सक्छ। यस दिनलाई एउटा विशेष दिन बनाउन थोरै प्रेम र दया दिनुहोस्। आज, तपाईं फेरि आफ्नो जोडीसँग प्रेममा पर्नु हुनेछ।
कर्कट - हि, हु, हे, हो, डा, डि, डु, डे, डो (Cancer)
घरमा काम गर्दा विशेष ध्यान गर्नुहोस्। कुनै पनि घरेलू सामानहरूको लापरवाह प्रयोगले तपाईंलाई समस्या पैदा गर्न सक्छ। तपाईंलाई नराम्रो बानी बसाउन सक्ने सम्भावना भएका मानिसहरूदेखि टाढा रहनुहोस्। प्रेममा हतार नगर्नुहोस्। आफ्नो जोडीले तपाईंको कुनै योजना वा परियोजनामा बाधा पुर्याउन सक्छ; धैर्य नगुमाउनुहोस्।
सिंह - मा, मि, मु, मे, मो, टा, टि, टु, टे (Leo)
आफैलाई आशावादी हुन उत्प्रेरित गर्नुहोस्। यसले विश्वास र नम्रता बढ्छ तर त्यही समयमा डर, घृणा, डाह, बदला जस्ता नकारात्मक भावना छोड्न पनि तयार हुनुहोस्। तपाईंको राम्रो व्यवहारले परिवारलाई जीवन ज्योति दिन्छ। यस्तो निष्कपट मुस्कानसँगका व्यक्तिलाई केही मानिसहरूले मात्र प्रतिरोध गर्न सक्छन्। अरूसँग राम्रो व्यवहार गर्न सक्ने तपाईं एउटा सुगन्धित फूल जस्तै हुनुहुन्छ। तपाईं रोमान्टिक विचार र विगतका सपनाहरूमा हराउनु हुनेछ। आज तपाईंले र तपाईंको जोडीले आफ्नो वैवाहिक जीवनको उत्तम स्मृति सिर्जना गर्नु हुनेछ।
कन्या - टो, प, पि, पु, ष, ण, ठ, पे, पो (Virgo)
आनन्ददायी यात्रा र सामाजिक भेलाहरूले तपाईंलाई तनाउमुक्त र खुसी राख्नेछ। अनुमानले लाभ हुनेछ। तपाईंको अत्यधिक ऊर्जा र अथाह उत्साहले अनुकूल परिणाम ल्याउनेछ र घरेलू तनाउ सुधार्नेछ। कठिन प्रयास गर्नुहोस्, तपाईं निश्चित भाग्यमानी हुनुहुन्छ किनकि आज तपाईंको दिन हो। आज तपाईं एउटा तारा झै व्यवहार गर्नुहोस् - तर केवल प्रशंसनीय कुरा गर्नुहोस्। आज, तपाईं र तपाईंको जोडीले साँच्चै गहिरो आत्मीय प्रेमालाप गर्नु हुनेछ।
तुला - र, रि, रु, रे, रो, ता, ति, तु, ते (Libra)
घृणाको भावना महँगो साबित हुन सक्छ। यसले तपाईंको सहिष्णुता शक्ति मात्र कमजोर गर्दैन तर तपाईंको विवेक शक्ति घटाउँछ र सम्बन्धमा एउटा स्थायी दरार पनि सिर्जना गर्छ। घरमा केही परिवर्तनले तपाईंलाई अत्यधिक भावुक बनाउनेछ - तर तपाईं प्रभावकारी ढंगले तपाईंको कुरा बुझ्ने मानिसहरूलाई आफ्नो भावना प्रकट गर्न सक्षम हुनुहुनेछ। तपाईंले आफ्नो जोडीसँग भावनात्मक धोखेबाजी गर्नबाट रोक्नु पर्छ। आज छिमेकीहरूले गलत तरिकामा तपाईंको परिवार र साथीहरूलाई तपाईंका वैवाहिक जीवनको व्यक्तिगत पक्ष पर्दाफास गर्न सक्छन्।
बृश्चिक - तो, ना, नि, नु, ने, नो, या, यि, यु (Scorpio)
गर्भवती आमाको लागि राम्रो दिन होइन। तपाईं हिड्दा धेरै होसियार हुनु आवश्यक छ। तपाईंले आज राम्रो पैसा कमाउनुहुनेछ - तर खर्चमा वृद्धि हुनाले तपाईंलाई बचाउन गाह्रो पर्नेछ। तपाईंका आमाबाबुको स्वास्थ्य चासो र चिन्ताको कारण बन्नेछ। तपाईंले आफ्नो उत्तम व्यवहारमा हुन आवश्यक छ - किनभने आज आफ्नो प्रेमीलाई नराम्रो लाग्न धेरै केही हुनु पर्दैन। केही मनोरञ्जनका लागि राम्रो दिन। कुनै आफन्त, मित्र वा छिमेकीले आज तपाईंको वैवाहिक जीवनमा खिचलो ल्याउन सक्छ।
धनु - ये, यो, भ, भि, भु, ध, फा, ढ, भे (Sagittarius)
तपाईंले आफ्नो शारीरिक शक्ति कायम राख्न खेलमा आफ्नो समय बिताउने सम्भावना छ। तपाईंले प्रेम गर्नेहरूलाई उपहार दिने र उनीहरूबाट प्राप्त गर्ने शुभ दिन। आज तपाईं मुटु फुट्नबाट बच्नुहुनेछ। आफ्नो जीवनको प्रेम, आफ्नो जोडीले आज तपाईंलाई अद्भुत आश्चर्य दिन सक्छन्।
मकर - भो, ज, जि, खि, खु, खे, खो, गा, गि (Capricorn)
केही तनाउ र सोचमा भिन्नताले तपाईंलाई रिसाले र दुखी बनाउन सक्छ। बच्चाहरुले तपाईंलाई घरेलू काम पूरा गर्न मद्दत गर्नेछन्। तपाईंले आज आफ्नी सपनाकी राजकुमारी भेटेकोले तपाईंका आँखा आनन्दले प्रकाशित भए र मुटुको धडकन पनि छिटो भयो। के तपाईंलाई वैवाहिक जीवन समझौता मात्रै हो भन्ने लाग्छ? यदि हो भने, तपाईंलाई आज थाहा लाग्नेछ कि यस्तो राम्रो कुरा कहिल्यै तपाईंको जीवनमा भएको थिएन।
कुम्भ - गु, गे, गो, सा, सि, सु, से, सो, द (Aquarius)
दिन व्यस्त भए तापनि स्वास्थ्य ठीक रहनेछ। तपाईंको आवश्यकताहरूको लागि तपाईंको भाइ तपाईंले सोचे भन्दा अझ बढी सहयोगी हुनेछ। तपाईंका आँसु कुनै विशेष मित्रले पुछिदिन सक्छ। तपाईंलाईले आफ्नो जोडीसित पुराना रमाइला रोमान्टिक दिनहरूको आज फेरि कदर गर्नु हुनेछ।
मीन - दि, दु, थ, झ, ञ, दे, दो, च, चि (Pisces)
तपाईंलाई रोमाञ्चक र तनाउमुक्त राख्ने गतिविधिहरुसँग संलग्न हुनुहोस्। साँझमा चलचित्र-थिएटर वा आफ्नो जोडीसित खानाले तपाईंलाई तनाउमुक्त र राम्रो मुडमा राख्न सक्छ। संलग्न भएकाहरूले आफ्नी भावि पत्नीमा ठूलो आनन्द पाउनेछन्। तपाईंले आज आफ्नो विवाह यति सुन्दर कहिल्यै भएको थिएन भन्ने महसुस गर्नु हुनेछ।
दुई दशकभन्दा लामो प्रतीक्षापछि मेलम्चीको पानी शनिबार काठमाडौं उपत्यकामा झर्दैछ। शनिबार दिनको २ देखि ४ बजेभित्र मेलम्चीको पानी सुन्दरीजलमा झर्ने…
शरीरको शुद्धीकरण गर्न एवं रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउने प्राकृतिक विधि पञ्चकर्म नेपालमा पनि लोकप्रिय भइरहेको छ । आयुर्वेदप्रतिको आस्था विश्वास…